#

HTML là gì? Tầm quan trọng của HTML trong lập trình website

 08/03/2022 - 16:09 Trịnh Duy Thanh

Nếu bạn là người có đam mê với nghề lập trình và đang trên đường cụ thể hóa đam mê đó, thì HTML là một trong những ngôn ngữ mà bạn cần phải học đầu tiên khi đến với nghề này. Vậy HTML là gì? Có tầm quan trọng như thế nào trong lập trình web?

HTML là gì?

HTML là viết tắt của HyperText Markup Language – Ngôn ngữ Đánh dấu Siêu văn bản.

HTML dùng để làm gì? HTML được tạo ra nhằm mục đích xây dựng các trang web trên World Wide Web.

HTML là gì?

Khi bạn truy cập vào một trang web nào đó thì web server sẽ trả về cho trình duyệt một tài liệu HTML, còn trình duyệt sẽ có chức năng render tài liệu HTML đó ra các trang web đa phương tiện.

HTML được các lập trình viên ví như “bộ khung” của một trang web, nó có chức năng xây dựng và cấu trúc các thành phần trong một website.

Phần tử HTML là gì? Một tài liệu HTML bất kỳ đều được cấu tạo từ các phần tử HTML. Với việc sử dụng HTML, các hình ảnh, video, biểu mẫu tương tác,… có thể dễ dàng được nhúng vào các trang web để hiển thị. HTML cung cấp các phương tiện cần thiết để xây dựng tài liệu có cấu trúc bằng việc thông qua các công cụ như headings, paragraphs, lists, links, quotes…

Mỗi phần tử HTML được xác định bởi các thẻ. Các thẻ (các tags) phải được đặt trong dấu ngoặc nhọn (chẳng hạn như: <img /> và <input /> <p>). Thông thường những thẻ này sẽ bao gồm 1 cặp là thẻ mở (<p>) và thẻ đóng (</p>). Cặp thẻ mở và đóng này sẽ bao quanh nội dung tài liệu và cung cấp những thông tin cần thiết về tài liệu đó. Bên trong các cặp thẻ có thể chứa các cặp thẻ khác để bổ sung ngữ nghĩa cho tài liệu.

Khi xuất nội dung ra màn hình, các trình duyệt sẽ không hiển thị các thẻ HTML, mà dựa vào chúng để xác định cách hiển thị nội dung của trang web.

Nhúng các ngôn ngữ khác vào trong HTML: Các chương trình được viết bằng ngôn ngữ kịch bản như JavaScript có thể sẽ nhúng được vào trong HTML để có thể tương tác với người dùng hoặc thay đổi nội dung trang web.

Như đã nói ở trên HTML nó chỉ có chức năng là xây dựng và bố cục các thành phần trong website (bộ xương của website), còn việc các thành phần này hiển thị như thế nào thì phải cần đến CSS để trang trí lại. CSS đã được nhà cung cấp World Wide Web Consortium (W3C) khuyến khích sử dụng từ năm 1997.

HTML có phải ngôn ngữ lập trình không?

Các bạn cần phải lưu ý rằng HTML không phải là một ngôn ngữ lập trình. Tuy nó là thành phần vô cùng quan trọng để tạo nên một trang web. Nhưng không có các chức năng tạo nên một trang web động.

HTML có phải ngôn ngữ lập trình không?

Để làm việc với HTML cũng rất đơn giản, bạn chỉ cần sử dụng cấu trúc thẻ và thuộc tính (Tags và Attributes).

Lịch sử phát triển của ngôn ngữ lập trình HTML 

Vào năm 1980, nhà khoa học Tim Berners-Lee, đồng thời cũng là một nhà thầu tại CERN, đã đưa ra ý tưởng tạo về một hệ thống được đặt tên là ENQUIRE, dùng để chia sẻ tài liệu dành riêng cho các nhà khoa học CERN.

Đến năm 1989, Berners-Lee đề xuất tạo ra một hệ thống siêu văn bản hoạt động trên Internet.

Vào cuối năm 1990, Berners-Lee quyết định viết một phần mềm dành cho trình duyệt và máy chủ. Cũng vào năm đó Berners-Lee và Robert Cailliau (một kỹ sư hệ thống dữ liệu CERN ) quyết định cùng nhau hợp tác và tài trợ cho dự án, nhưng nó không được CERN chấp thuận.

Chân dung nhà sáng lập HTML Tim Berners-Lee
Chân dung nhà sáng lập HTML Tim Berners-Lee

Cuối năm 1991, Tim Berners-Lee lần đầu tiên giới thiệu công khai một bản tài liệu về HTML có tên “HTML Tags”. Trong đó đã giới thiệu 18 phần tử ban đầu đơn giản nhất của HTML. Đến ngày nay, vẫn có 11 trong tổng số 18 thẻ ban đầu đó còn tồn tại trong HTML4.

Đến thời điểm hiện tại, HTML đã có hơn 140 tags, tuy nhiên một vài thẻ trong số chúng đã không còn hỗ trợ trên các trình duyệt mới. Khi internet phát triển ngày càng lớn mạnh thì HTML được xem như một chuẩn mực của mọi website. HTML5 là phiên bản mới nhất của HTML được phát hành vào năm 2014. Phiên bản HTML5 được bổ sung thêm các thẻ như <article>, <header> và <footer>… nhằm xác định rõ ngữ nghĩa của từng nội dung.

Cách thức hoạt động của HTML

Một tài liệu HTML sẽ có các đuôi mở rộng là .html hoặc .htm tùy thuộc vào phiên bản. Bạn có thể mở để xem các tài liệu này thông qua các trình duyệt web như: Google Chrome, Firefox, Safari,… Chức năng của các trình duyệt là đọc các tài liệu dưới dạng HTML và “biến đổi” chúng thành nội dung dưới dạng visual trên Internet để người dùng có thể đọc và hiểu chúng.

Cách thức hoạt động của HTML

Mỗi website thường bao gồm rất nhiều tài liệu HTML (HTML document), chẳng hạn như trang chủ cũng được tính là một HTML document, rồi đến các trang thanh toán, trang liên hệ,… Mỗi HTML document được cấu thành từ rất nhiều các phần tử HTML (HTML element). Tài liệu này có cấu trúc tương tự như cây thư mục với rất nhiều các thẻ lồng vào nhau để tạo ra các nội dung cần thiết cho trang web. Hầu hết các phần tử HTML đều có một thẻ mở và một thẻ đóng chẳng hạn như <tag></tag>, tuy nhiên cũng có một số thẻ không có thẻ đóng như <img/>, <input>, <br>…

Vai trò của HTML trong lập trình web

Từ những phân tích ở trên, chúng ta có thể thấy rằng HTML có vai trò rất quan trọng trong lập trình web. Nó được sử dụng để bố cục, cấu trúc các thành phần trong một Website, để tạo nên một trang web hoàn chỉnh. Cụ thể, HTML giúp bố cục các thành phần, tạo khung sườn cho trang web. Đồng thời hỗ trợ khai báo thông tin các tập tin kỹ thuật số như nhạc, video, hình ảnh,…

Vai trò của HTML trong lập trình Web

Nếu bạn muốn có một trang web có có bố cục rõ ràng, hỗ trợ đa phương tiện thì HTML là một lựa chọn hoàn hảo. Mặc dù, còn rất nhiều ngôn ngữ bạn có thể sử dụng để xây dựng trang web của mình. Nhưng HTML đã chứa đựng tất cả những yếu tố cần thiết giúp bạn có thể xây dựng mọi thể loại Website. 

Có thể nói HTML là ngôn ngữ cơ bản đầu tiên mà bất kỳ một nhà thiết kế, phát triển web hay lập trình viên đều phải học, nó như là một giấy phép thông hành để các bạn có thể đi tiếp trên con đường lập trình web của mình.

Ưu điểm và nhược điểm của HTML 

HTML là một ngôn ngữ rất thông dụng nhờ sử hữu những tính năng rất đơn giản và hiệu quả cùng rất nhiều ưu điểm khác. Tuy nhiên, HTML không phải là không có khuyết điểm. Hãy cùng BKHOST làm rõ các ưu và nhược điểm này ở phần tiếp theo.

Ưu điểm

Ngôn ngữ HTML được dùng để bố cục các thành phần cũng như cấu trúc website. Ngôn ngữ này có một số ưu điểm như:

  • Tài nguyên hỗ trợ dồi dào, cộng đồng người dùng rộng khắp.
  • Hoạt động trơn tru trên hầu hết các trình duyệt web hiện nay.
  • Đơn giản, dễ học, dễ nhớ.
  • Các thẻ HTML thường rất đơn giản, ngắn gọn, có tính thống nhất cao.
  • Sử dụng mã nguồn mở, hoàn toàn miễn phí.
  • HTML là chuẩn web được vận hành bởi W3C.
  • Dễ dàng tích hợp với các loại ngôn ngữ lập trình khác như: PHP, JS, Node.js,…

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm tuyệt diệu trên, HTML vẫn tồn tại một số nhược điểm nhất định cụ thể là:

  • Chỉ có thể tạo ra các trang web tĩnh. Nếu muốn tạo ra trang web có các tính năng động, lập trình viên phải sử dụng thêm các ngôn ngữ lập trình như: JavaScript hoặc một ngôn ngữ backend nào đó (ví dụ như: PHP).
  • Mỗi tài liệu HTML cần được xây dựng riêng biệt, ngay cả khi chúng tồn tại nhiều nội dung trùng lặp nhau như header, footer.
  • Rất khó khăn trong việc kiểm soát cách đọc và hiển thị nội dung tài liệu HTML của các trình duyệt (chẳng hạn như, một số trình duyệt cũ không hỗ trợ đọc các thẻ mới.
  • Vì vậy, nếu như trong tài liệu HTML có sử dụng các thẻ này thì những trình duyệt cũ cũng không đọc và hiển thị được nội dung).
  • Một số trình duyệt còn chậm chạp trong việc nâng cấp để hỗ trợ các tính năng mới của HTML.

Các thuật ngữ cơ bản của HTML

Các thuật ngữ cơ bản của HTML

Trong HTML có một số thuật ngữ thông dụng mà bạn sẽ thường xuyên tiếp xúc trong quá trình lập trình web đó là:

Elements: Là thuật ngữ dùng để xác định nội dung, cấu trúc của một thành phần nào đó trong một Website. Các Element được bao bọc bởi các dấu ngoặc nhọn < >. Một số Element được sử dụng phổ biến trong lập trình web như: Đoạn văn ( <p>), các tiêu đề (từ <h1> đến <h6>), thẻ link <a>, thẻ in đậm <strong>, <div>, <span>, và <em>,…
Tags: Là một Element được bao bọc bởi các dấu ngoặc nhọn < >. Tags bao gồm 1 thẻ mở (ví dụ <div>) và 1 thể đóng  (ví dụ </div>). Thẻ mở và thẻ đóng khác nhau ở chỗ có dấu gạch chéo sau dấu nhỏ hơn. Nội dung của Element sẽ được nằm giữa hai thẻ mở và đóng này. Tuy nhiên, cũng tồn tại một số tags không có thẻ đóng.
Attributes: Là thuộc tính, được dùng để bổ sung thông tin cho một Element nào đó. Một Attributes phải bao gồm tên và giá trị được ngăn cách nhau bởi dấu “=”, và được nằm bên trong thẻ mở. Ví dụ Element <a> có một Attribute là href: <a href=”http://facebook.com/”> Facebook </a>, trong ví dụ này href là tên thuộc tính và http://facebook.com/ là giá trị của thuộc tính đó. Một số thuộc tính thường gặp khác như: Class, ID, SRC,…

Bố cục HTML là gì?

Như đã nói ở trên, Trong HTML có rất nhiều thẻ (tag) khác nhau, mỗi thẻ lại có những chức năng nhất định, giúp tạo ra một cấu trúc hoàn chỉnh cho trang web. Để biết một website có bố cục HTML như thế nào bạn có thể xem đoạn code bên dưới để hiểu rõ hơn.

<!DOCTYPE html>
<html>
    <head>
        <title>Page Title</title>
    </head>
    <body>
        <h1>The Main Heading</h1>
        <h2>A catchy subheading</h2>
        <p>First paragraph</p>
    </body>
</html>

Trên đây là đoạn code HTML mô tả một trang web đơn giản, nó bao gồm các thẻ như:

<!DOCTYPE html>: Dùng để khai báo kiểu dữ liệu hiển thị.
<html> và </html>: Là cặp thẻ mở và đóng bắt buộc phải có trong một trang web, là phần tử cấp cao nhất, chúng có chức năng đóng gói toàn bộ nội dung của trang web.
<head> và </head>: Dùng để khai báo các thông tin meta của trang web, chẳng hạn như: title, charset,…
<title> và </title>: Là cặp thẻ dùng để khai báo tiêu đề cho trang web, nó được nằm bên trong thẻ <head>.
<body> và </body>: Là cặp thẻ dùng để thực hiện chức năng đóng gói toàn bộ nội dung hiển thị của trang web (những nội dung bên trong thẻ này sẽ hiển thị ra cho người dùng thấy).
<h1></h1>, <h2></h2>: Dùng để định dạng dữ liệu dưới dạng heading. Trong HTML có 6 cấp độ heading từ <h1> đến <h6>. Trong đó, <h1> là cấp độ cao nhất và <h6> là cấp độ heading thấp nhất.
<p> và </p>: Là cặp thẻ dùng để chứa các đoạn văn bản trong website.

Mối quan hệ giữa HTML, CSS và JS

Tuy HTML có rất nhiều tính năng mạnh mẽ nhưng để xây dựng một được một trang web chuyên nghiệp thì những tính năng đó là chưa đủ. Do vậy, các nhà phát triển web thường chỉ sử dụng HTML để thêm các phần tử dạng văn bản cũng như xây dựng cấu trúc cho các thành phần của website. Tiếp đến, để tạo nên một website động hoàn chỉnh, họ phải sử dụng thêm các ngôn ngữ frontend là CSS và Javascript.

Mối quan hệ giữa HTML, CSS và JS

HTML sau khi kết hợp cùng CSS và Javascript sẽ tạo nên một giao diện sinh động, bắt mắt làm tăng trải nghiệm cho người dùng.

Trong bộ 3 HTML, CSS và Javascript thì CSS đóng vai trò chính trong việc thiết kế giao diện, tùy chỉnh màu sắc, hiệu ứng cho trang web. còn Javascript đảm nhiệm vai trò tạo ra các chức năng động như: Slider, carousel, pop-up, và một số hành vi tương tác với người dùng như click chuột, hover,…

Một số phần mềm lập trình HTML

Để tiết kiệm thời gian và công sức cũng như nâng cao hiệu quả công việc thì trong quá trình lập trình web, bạn nên sử dụng đến một số công cụ hỗ trợ, nó sẽ giúp bạn hạn chế được các lỗi đánh máy không cần thiết và tăng tốc độ viết code cũng như rất nhiều lợi ích khác. Bạn có thể tham khảo một số công cụ dưới đây:

  • Sublime Text
  • Visual Studio code
  • PHP designer
  • Dreamweaver
  • NotePad ++

Một số phần mềm lập trình HTML

Tổng kết về HTML

Như vậy, BKHOST đã chia sẻ với bạn một số kiến thức liên quan đến ngôn ngữ HTML. Mặc dù đây không được tính là một ngôn ngữ lập trình nhưng nó giữ vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình lập trình web và là ngôn ngữ cơ bản đầu tiên mà mọi lập trình viên đều phải học. Bạn cũng có thể truy cập vào Blog của BKHOST để đọc thêm các bài viết chia sẻ kinh nghiệm quản trị website, domain, hosting, vps, server, email doanh nghiệp… Chúc bạn thành công!


Bạn đang ấp ủ hoài bão kinh doanh online của mình? 

Mua tên miền giá rẻ tại BKHOST ngay hôm nay, chỉ từ 59K/năm! 

Đến với BKHOST bạn sẽ được trải nghiệm dịch vụ hàng đầu của nhà đăng ký tên miền lâu năm, có uy tín trong lĩnh vực.


Tôi là Trịnh Duy Thanh, CEO & Founder Công ty Cổ Phần Giải Pháp Mạng Trực Tuyến Việt Nam - BKHOST. Với sứ mệnh mang tới các dịch vụ trên Internet tốt nhất cho các cá nhân và doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tôi luôn nỗ lực hết mình nâng cấp đầu tư hệ thống phần cứng, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng để đem đến những sản phẩm hoàn hảo nhất cho người tiêu dùng. Vì vậy, tôi tin tưởng sẽ đem đến các giải pháp CNTT mới nhất, tối ưu nhất, hiệu quả nhất và chi phí hợp lý nhất cho tất cả các doanh nghiệp.
Bình luận

Thanh toán linh hoạt

Chúng tôi chấp nhận thanh toán như ATM, Visa, Internet Banking, Paypal, Baokim, Ngân lượng

Gọi ĐT tư vấn ngay
Chat ngay qua Zalo
Chat ngay qua Messenger