#

HTML là gì? Những thông tin chi tiết từ A-> Z về HTML

HTML là một trong những ngôn ngữ cơ bản mà bất cứ ai cũng cần nắm vững khi mới bắt đầu lập trình web. Mặc dù đóng vai trò quan trọng nhưng rất nhiều người còn mơ hồ về nó. Bài viết dưới đây cung cấp thông tin chi tiết liên quan đến kiến thức về HTML từ A->Z mà bạn không nên bỏ lỡ.

HTML là gì?

HTML là gì?

HTML (Hypertext Markup Language) còn được gọi là ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản. Chức năng chính của HTML là giúp trình duyệt web biết cách hiển thị văn bản, hình ảnh và các dạng đa phương tiện khác trên website. 

Đăng ký tên miền tại BKHOST

BKHOST đang có chương trình khuyến mại cực shock dành cho khách hàng đăng ký mới tên miền.

  • Giảm giá lên đến 70%.
  • Bắt đầu chỉ từ 59k/năm đầu.

Rất nhiều tên miền đẹp đang chờ bạn. Nhanh tay sở hữu ngay hôm nay trước khi đối thủ của bạn nhắm tới.

tên miền rẻ nhất

HTML là một khuyến nghị chính thức của W3C. Tất cả các trình duyệt như Google chrome, Microsoft edge…đều đọc được files HTML kể các trình duyệt trên desktop và thiết bị di động. Hiện tại HTML5 là phiên bản mới nhất của HTML.

HTML có phải ngôn ngữ lập trình không?

Các bạn cần phải lưu ý rằng HTML không phải là một ngôn ngữ lập trình. Tuy nó là thành phần vô cùng quan trọng để tạo nên một trang web. Nhưng không có các chức năng tạo nên một trang web động.

HTML có phải ngôn ngữ lập trình không?

Để làm việc với HTML cũng rất đơn giản, bạn chỉ cần sử dụng cấu trúc thẻ và thuộc tính (Tags và Attributes).

Cách thức hoạt động của HTML

Các thuật ngữ cơ bản của HTML

HTML chứa cú pháp, tệp và quy ước đặt tên cho tệp văn bản trong hầu hết các trình soạn thảo. Điều này không chỉ giúp máy tính, máy chủ nhận diện các tệp đơn giản mà còn giúp người dùng dễ dàng viết và thiết kế một website cơ bản và sau đó tải lên Internet.

Khai báo kiểu tài liệu ở đầu file văn bản là quy ước cơ bản nhất của HTML. Cách thức này hoàn toàn bắt buộc để thông báo cho máy tính biết “đây chính là file HTML”. Tiêu đề tài liệu luôn viết <!DOCTYPE html>. 

Khi tạo file HTML, bạn cần chú ý một quy tắc nữa, đó là lưu file với đuôi là .html. Một khi vừa khai báo kiểu tài liệu vừa kết thúc nó dưới dạng .html thì máy tính hiểu được đó là một file HTML dù nó có đọc hay không. Đặc biệt, khi bạn tải file lên Internet thì việc áp dụng các quy ước trên lại rất cần thiết để web server thực hiện các thao tác trước khi gửi file đến client. 

Đối với tài liệu sau khi được khai báo và lưu dưới dạng file HTML, người dùng có thể tùy chỉnh website bằng cách sử dụng những công cụ khác của HTML. Sau khi mọi thứ hoàn tất, người dùng sẽ có một số file HTML tương ứng với các trang khác nhau của website. Vấn đề cốt lõi là phải tải các file này lên cùng một hệ thống phân cấp để đảm bảo các liên kết không bị đứt gãy.

Các phần tử cơ bản của HTML

Cách thức hoạt động của HTML

Một cú pháp đặc biệt được sử dụng để giữ cho đánh dấu tách biệt nội dung thực của file HTML, được gọi là thẻ HTML. Ở các thẻ HTML có chứa các cặp tên – giá trị và một phần nội dung được gọi là phần tử HTML. Như vậy có thể thấy phần tử HTML được chứa đựng bởi các thẻ HTML. Những phần tử luôn có thẻ mở, nội dung ở giữa và thẻ đóng chẳng hạn như:

<h1>Học lập trình HTML</h1>

<p>HTML là ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản.</p>

Ở ví dụ trên, thẻ mở là <h1> và <p>, thẻ đóng là </h1> và </p>, nội dung phần tử là “Học lập trình HTML” và”HTML là ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản”. Các phần tử ở thẻ HTML có thể được mô tả theo một trong hai cách sau:

  • Các phần tử cấp khối chiếm không gian riêng và bắt đầu trên một dòng mới trong tài liệu. Ví dụ như title, paragraph tag.
  • Các phần tử nội tuyến chỉ chiếm dung lượng cần thiết và không bắt đầu trên một dòng mới trong tài liệu ví dụ như hyperlink và text format tag.

Ưu và nhược điểm của HTML

Ngôn ngữ HTML được dùng để cấu trúc và tạo bố cục cho website, ưu điểm mà nó sở hữu gồm:

  • HTML đã có mặt từ rất lâu nên được cộng đồng người dùng sử dụng rộng rãi và tài nguyên hỗ trợ khổng lồ.
  • Hoạt động mượt mà, êm ru trên mọi trình duyệt như Internet Explorer, Chrome, FireFox, Cốc Cốc…
  • Tương đối dễ học nên giúp người dùng xây dựng được website từ đơn giản đến phức tạp trong thời gian ngắn.
  • HTML sử dụng mã nguồn mở, ngắn gọn, nhất quán và hoàn toàn miễn phí.
  • Dễ dàng tích hợp với các ngôn ngữ lập trình phụ trợ như NodeJs, PHP, Ruby, Java. Đó chính là một lợi thế để website đa dạng các tính năng. 

Mặc dù mang tới cho người dùng nhiều tính năng hấp dẫn nhưng HTML vẫn còn tồn tại những hạn chế sau:

  • Nó chỉ áp dụng trên web tĩnh (trang web chỉ cung cấp thông tin chứ không tương tác được với người dùng). 
  • HTML chỉ cho phép người dùng thực thi những thứ có sẵn nên rất khó khăn để tạo được những cái mới mẻ.
  • Một số trình duyệt cũ không đọc và hiển thị được file HTML5.
  • Một số trình duyệt cập nhật chậm nên không hỗ trợ được HTML5.

Các thẻ HTML phổ biến nhất

Quy định cấu trúc tổng thể của trang web và cách các phần tử hiển thị trong trình duyệt là chức năng của thẻ HTML. Hiện tại, những thẻ HTML được sử dụng thông dụng nhất gồm:

  • <h1>: mô tả tiêu đề cấp cao nhất
  • <h2>: mô tả tiêu đề cấp hai.
  • <p>: mô tả một đoạn văn bản.
  • <table>: mô tả dữ liệu bảng.
  • <ol>: mô tả danh sách thông tin có thứ tự.
  • <ul>: mô tả danh sách thông tin không có thứ tự.

Nằm giữa thẻ mở và thẻ đóng chính là phần nội dung. Hình thức nhận biết thẻ mở trông giống như <p>. Còn thẻ đóng chỉ khác biệt một chút đó là có thêm dấu gạch chéo ngược, chẳng hạn như </p>.

Cách sử dụng và triển khai HTML

Vai trò của HTML trong lập trình Web

HTML hoàn toàn dựa trên văn bản do đó nó có thể chỉnh sửa đơn giản bằng cách mở trong chương trình Vi, Emax hoặc Notepad. Bên cạnh đó bạn cũng có thể dùng các trình soạn thảo văn bản để tạo hoặc chỉnh file HTML miễn sao lưu nó với đuôi .html. Khi đó bất cứ trình duyệt nào cũng đọc và hiển thị được. 

Trình soạn thảo WYSIWYG được các nhà phát triển phần mềm chuyên nghiệp sử dụng để xây dựng và phát triển website. Hiện tại những công cụ như Microsoft Visual Studio, Eclipse cung cấp trình soạn thảo WYSIWYG nên rất dễ để triển khai HTML. Ngoài ra, trình soạn thảo này còn cung cấp các phương tiện để khắc phục sự cố HTML.

Hiện tại, những trình duyệt như Chrome và Firefox đều có những công cụ cho phép đọc file HTML. Cùng với đó, những công cụ này còn có khả năng chỉnh sửa HTML linh hoạt, khéo léo và kết hợp nhanh chóng những thay đổi trong trình duyệt Internet. 

Phân biệt HTML, CSS và JavaScript

Mối quan hệ giữa HTML, CSS và JS

Mặc dù được dùng để tạo các trang web nhưng thực sự HTML chưa thể đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của người dùng. Vì vậy, nó thường được dùng để xây dựng, sắp xếp bố cục của website. Khi muốn dùng những tính năng phức tạp hơn thì HTML sẽ được hỗ trợ bởi CSSJavaScript

Thông thường, khi thiết kế web động, người dùng sẽ sử dụng HTML, CSS và JavaScript. Sự kết hợp hoàn hảo giữa ba loại ngôn ngữ này sẽ tạo nên một website hoàn chỉnh. Nếu HTML hình thành cấu trúc cho trang web thì CSS lại tạo phong cách nổi bật cho web từ kiểu dáng đến màu sắc, font chữ. Riêng với JavaScript lại tạo ra các chức năng động cho web như pop – up, slider, thư viện ảnh…

Lịch sử của ngôn ngữ HTML

Nhà vật lý học Tim Berners – Lee chính là cha đẻ của ngôn ngữ HTML. Năm 1991, 18 tag HTML lần đầu tiên xuất hiện trên thế giới. Trong những năm đầu của thế giới web, việc sử dụng ngôn ngữ HTML để xây dựng và cấu trúc web là quá đủ. Tuy nhiên, qua một thời gian, nhiều người có nhu cầu tương tác với các website. Vì vậy, để tạo các tính năng động, người dùng cần kết hợp HTML và những ngôn ngữ khác.

Năm 1999, phiên bản HTML 4.01 ra đời. HTML4 đã có sự khác biệt so với phiên bản cũ. Nếu trước đây HTML chỉ đánh dấu website thì nay hướng đến việc phải mô tả cấu trúc như thế nào cho bắt mắt, logic, khoa học. Năm 2014, HTML4 được nâng cấp lên HTML5 và có sự cải tiến rõ rệt.

Chân dung nhà sáng lập HTML Tim Berners-Lee
Chân dung nhà sáng lập HTML Tim Berners-Lee

Phiên bản HTML

Từ khi ra đời cho đến nay HTML đã nhiều lần được nâng cấp. Dưới đây là danh sách các phiên bản của HTML:

  • Năm 1992, HTML 1.0 ra mắt với khả năng hạn chế và chỉ có khoảng 20 phần tử.
  • Năm 1995, HTML 2.0 được phát hành. Phiên bản này có sự kết hợp các yếu tố liên quan đến hàm toán học.
  • Năm 1996, HTML 3.2 đã xuất hiện, loại bỏ những thứ liên quan đến hàm toán học và bắt đầu cung cấp những tính năng để khắc phục sự chồng chéo giữa các phần mở rộng độc quyền khác nhau.
  • Năm 1997, HTML 4.0 được ra mắt với những tính năng đa dạng giúp website hoàn thiện hơn về mặt hình thức và nội dung.
  • Năm 1999, phiên bản HTML 4.01 ra đời, mọi thứ hoàn toàn giống với HTML 4.0.
  • Năm 2014, HTML5 kế thừa và phát triển HTML mang đến những trang web thân thiện với người dùng. 
  • Năm 2016, HTML 5.1 được phát hành đáp ứng dễ dàng các loại phương tiện nhúng khác nhau với các thẻ mới. 
  • Năm 2017, HTML 5.2 ra đời với mục đích giúp người dùng thiết kế web dễ dàng, linh hoạt và thân thiện với các công cụ tìm kiếm.

 

Mối quan hệ giữa HTML, CSS và JS

HTML sau khi kết hợp cùng CSS và Javascript sẽ tạo nên một giao diện sinh động, bắt mắt làm tăng trải nghiệm cho người dùng.

Trong bộ 3 HTML, CSS và Javascript thì CSS đóng vai trò chính trong việc thiết kế giao diện, tùy chỉnh màu sắc, hiệu ứng cho trang web. còn Javascript đảm nhiệm vai trò tạo ra các chức năng động như: Slider, carousel, pop-up, và một số hành vi tương tác với người dùng như click chuột, hover,…

Các tính năng của HTML5

HTML5 là một phiên bản hội tụ nhiều chức năng mới để tăng tính tương tác, khả năng đa phương tiện và hỗ trợ trình bày nội dung hợp lý. Những yếu tố này gồm:

  • Yếu tố đồ họa: HTML5 có sự hỗ trợ của canvas và svg, đồ họa vector cho phép người thiết kế web thực hiện những thao tác để thay đổi giao diện web.
  • Yếu tố ngữ nghĩa: <head> tạo tiêu đề đầu trang; <footer> tạo chân cuối trang; <article> tạo một khu vực cho nội dung độc lập; <section> xác định các phần và tiểu mục; <nav> tạo menu điều hướng.
  • Yếu tố đa phương tiện: < audio> dùng để mô tả file MP3, File WAV và file OGG; <video> dùng để mô tả video MP4, WebM và OGG.
  • Thuộc tính dành cho phần tử <form>: phần tử này tạo một khu vực để người dùng nhập số, ngày, lịch, phạm vi lên website. 

Bên cạnh được bổ sung những tính năng kể trên, HTML5 còn có sự vượt trội hơn so với những phiên bản khác vì nó giúp người dùng loại bỏ những thuộc tính dư thừa hoặc lỗi thời. Mặt khác, HTML5 còn giúp họ kéo thả tài liệu đơn giản, chỉnh sửa ngoại tuyến, phân tích cú pháp chi tiết. Đặc biệt nhất là HTML5 có nhiều nơi để lưu trữ như SQL database, Application cache, Web storage. 

Các tiêu chuẩn cú pháp HTML

Khi sử dụng HTML bạn cần tuân thủ cách thức viết cú pháp. Dưới đây là một số quy tắc bạn cần nắm để quá trình thao tác với HTML không gặp bất cứ vướng mắc gì:

  • Mỗi phần tử HTML đều được chứa trong thẻ mở <p> và thẻ đóng </p>. Đặc biệt sau khi kết thúc các phần tử phải luôn sử dụng thẻ đóng. Ví dụ như: 

<section>

<p>Website được cập nhật thường xuyên và liên tục.</p>

<p>Website được cập nhật thường xuyên và liên tục.</p>

</section>

  • Thuộc tính HTML phải đặt trong dấu ngoặc kép hoặc ngoặc đơn để giúp giá trị dễ đọc và dễ phân biệt, ví dụ như: <table class=”striped”>.
  • Nên sử dụng chữ thường cho tất cả các thuộc tính để các đoạn code viết nhanh, rõ ràng, rành mạch và đẹp mắt hơn. 
  • Ngôn ngữ chính trên HTML cơ bản là tiếng Anh. Với những ký tự không phải là tiếng Anh hoặc các ký tự đặc biệt sẽ không thể hiển thị trên web. Vì vậy trong trường hợp dùng bộ ký tự đặc biệt bạn cần mã hóa chúng dưới dạng như <meta charset = “utf-8” /> (utf-8 là bộ mã tiếng Anh mặc định của HTML).

Tổng kết

Bài viết trên chúng tôi đã chia sẻ những kiến thức cơ bane nhất về HTML. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn có nền tảng để xây dựng và phát triển website. Bên cạnh đó còn có nhiều điều khác mà bạn cần lưu ý để xây dựng trang web của mình.

Bạn cũng có thể truy cập vào Blog của BKHOST để đọc thêm các bài viết chia sẻ kinh nghiệm quản trị website, domain, hosting, vps, server, email doanh nghiệp… Chúc bạn thành công!

Dịch vụ NVMe Hosting WordPress tốc độ cao

BKHOST đang có chương trình khuyến mãi cực tốt dành cho khách hàng đăng ký dịch vụ NVMe Hosting WordPress:

  • Giảm giá lên đến 40%.
  • Giá chỉ từ 23k/tháng.
  • Tặng gói bảo mật SSL Let’s Encrypt.

Đăng ký ngay:

hosting wordpress giá rẻ

Tôi là Trịnh Duy Thanh, CEO & Founder Công ty Cổ Phần Giải Pháp Mạng Trực Tuyến Việt Nam - BKHOST. Với sứ mệnh mang tới các dịch vụ trên Internet tốt nhất cho các cá nhân và doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tôi luôn nỗ lực hết mình nâng cấp đầu tư hệ thống phần cứng, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng để đem đến những sản phẩm hoàn hảo nhất cho người tiêu dùng. Vì vậy, tôi tin tưởng sẽ đem đến các giải pháp CNTT mới nhất, tối ưu nhất, hiệu quả nhất và chi phí hợp lý nhất cho tất cả các doanh nghiệp.
Bình luận

Thanh toán linh hoạt

Chúng tôi chấp nhận thanh toán như ATM, Visa, Internet Banking, Paypal, Baokim, Ngân lượng

Gọi ĐT tư vấn ngay
Chat ngay qua Zalo
Chat ngay qua Messenger